Skip to content

Özgürlükçü Anayasa Platformu’ndan Yeni Anayasa İçin Çağrı

by 20/03/2011

Özgürlükçü Anayasa Platformu, Türkiye’nin önde gelen sivil toplum kuruluşları, sendikaları ve siyasal partilerinin önemli isimlerinin ve çok sayıda aydının imzaladığı bir çağrı metni yayınladı. Metinde yeni Anayasa’yı yazacak Meclis’in %10’luk barajla seçilmemesi ve yazım sürecine sivil örgütlerin de katılmasının sağlanması talepleri öne çıktı.

Yazım sürecini demokratik hale getirmek için gerekli olduğu düşünülen düzenlemeleri içeren çağrı metni şu şekilde:

Özgürlükçü, Demokratik ve Katılımcı Bir Anayasa İçin

Türkiye’de 12 Eylül askeri darbesinden otuz yıl sonra, nihayet yeni ve demokratik bir Anayasa hazırlanması öncelik kazanmıştır.

Ancak, siyasi hayatta hâlâ 12 Eylül’ün sistematik hale getirdiği kısıtlayıcı kurallar hüküm sürmektedir:

Yürürlükteki Milletvekili Seçimi Kanunu 10 Haziran 1983; Siyasi Partiler Kanunu ise 22 Nisan 1983 tarihinde kabul edilmiştir.

Sendikalar Kanunu’ndan Türk Ceza Kanunu’na, Dernekler Kanunu’ndan Basın Kanunu’na kadar uzanan geniş bir alanda ifade ve örgütlenme özgürlüğünü, siyasi katılımı engelleyen kısıtlamalar ve yasaklar mevcuttur. Bu engeller kalkmadan, toplumsal aktörlerin anayasa hazırlık sürecine özgürce katılmaları mümkün değildir.

Yeni anayasanın hazırlanmasını sağlayacak ve onay verecek meclisin temsil oranının olağan meclislere göre çok daha kapsayıcı olması gerektiği ortadadır. Ancak böyle bir temsil gücü, kapsamlı bir müzakere, toplumsal mutabakat ve barışın sağlanmasına imkân verir.

Demokrasilerde bulunmayan, Türkiye’ye özgü yüzde onluk seçim barajının kaldırılması, siyasi ve ekonomik istikrar gerekçeleriyle göz ardı edilemeyecek kadar yaşamsal bir zorunluluktur.

12 Eylül’ün en çarpıcı ürünlerinden olan yüzde onluk seçim barajı, sadece çeşitli toplumsal kesimlerin mecliste temsilini engellemekle kalmayıp, çarpık temsil biçimlerinin oluşmasına da neden olmaktadır:

Örneğin 1987 seçimlerinde oy oranı % 36 olan ANAP’ın Meclis’teki temsil gücü % 65, 2002 seçimlerinde oy oranı % 34 olan AKP’nin Meclis’teki temsil gücü % 66 olmuştur.

Haziran seçimlerinde oluşacak Meclis’in, Cumhuriyet tarihinin ilk sivil anayasasını yapmak iddiasını, yüzde onluk baraj gibi bir demokrasi ayıbıyla birlikte taşımasına imkân yoktur. Bu durumu ortadan kaldırmak için Milletvekili Seçim Kanunu ivedilikle değiştirilmeli ve bu değişikliğin önümüzdeki seçimlerde uygulanabilmesi için, 2002 ve 2007 seçimlerinde olduğu gibi, Anayasa’ya geçici bir madde eklenmelidir.

Yüzde onluk seçim barajının kaldırılması, yeni anayasanın sivil ve demokratik niteliklere sahip olabilmesi için gerekli ilk şarttır; aksi halde Meclis’in yeni bir anayasa hazırlamasının meşruiyeti tartışmalı hale gelecektir.

12 Eylül askeri yönetimi, 1982 Anayasası ile yürütme organını devletin diğer organları karşısında daha güçlü hale getiren bir anayasa tasarımı ortaya koymuştur. Bu durum, bir demokraside, devletin organları arasında olması gereken denge ve denetim mekanizmalarının etkisini zayıflattığı kadar hukukun üstünlüğü ilkesinin de içini boşaltmıştır. Bugün Türkiye’de, hâlâ etkisini koruyan bu Anayasa tasarımı sayesinde, yürütme ve idare, Cumhurbaşkanlığı’nın çok geniş görev ve yetki alanlarıyla birlikte, diğer devlet organları karşısında ölçüsüz bir güce sahiptir. Bu üstün güç, Milli Güvenlik Kurulu gibi askeri vesayet araçlarıyla daha da pekiştirilmiştir. 12 Eylül yönetiminin hukuken sona ermesi sonrasında da varlığını sürdüren bu zihniyetin yeni anayasa çalışmaları üzerinde etkili olması önlenmelidir. Başkanlık sisteminin de bu zihniyetin uzantısı olduğuna kuşku yoktur.

Yeni anayasanın hazırlanmasında Meclis’in demokratik bir işlev görebilmesi için başka değişikliklere de ihtiyaç vardır:

Örneğin, halkoylamasına sunulacak taslak herhangi bir anayasa değişikliği değil, yeni bir anayasa olacağı için, Meclis’teki kabul oranı 3/5’ten 3/4’e çıkarılmalıdır.

Anayasa’da ve Meclis İçtüzüğü’nde gerekli değişiklikler yapılarak Meclis Anayasa Komisyonu’nun üye dağılımı, koltuk sayısına göre değil, alınan oy oranına göre tespit edilmelidir.

Yeni anayasanın gerçekten sivil, demokratik niteliklere ve güçlü bir meşruiyete sahip olması için, anayasa hazırlık sürecine örgütlü sivil toplumun aktif katılımı şarttır. Sivil toplum kuruluşlarıyla keyfi ve sonuca ulaşmayan görüş alışverişleri demokratik katılımın gerçekleştiği anlamına gelmez. Demokratik katılım ancak etkin ve şeffaf biçimde çalışacak mekanizmaların oluşturulmasıyla gerçekleşebilir. Dolayısıyla Meclis Anayasa Komisyonu, Meclis adına, anayasa hazırlık sürecine sivil toplum katılımını kurumsallaştırmak görevini de üstlenmelidir.

Bu süreçte yer alacak sivil toplum temsilcilerinin Komisyon toplantılarında eşit söz hakkına sahip olmaları sağlanmalıdır.

Böyle bir süreç sonunda ortaya çıkacak yeni anayasa, kimsenin etnik kimliği, dili, cinsiyeti, cinsel yönelimi, inancı, siyasi görüşü, yaş, engellilik ya da medeni hali nedeniyle ayrımcılık görmeyeceği, tüm canlıların yaşam hakkına ve dünyaya saygılı, barış içinde demokratik bir yaşamı güvenceye almalıdır.

Herkesin, farklı kimlikleri, inançları/inançsızlıkları, fikirleri ve yaşam tercihiyle, eşit olarak katılabileceği bir toplumda yaşamak istiyoruz.

İnsanların, devletten ve devlet dışı kesimlerden gelecek baskılara maruz kalmadan ve başkalarının hoşgörüsüne muhtaç olmadan, özgürce yaşadığı bir ülkenin yurttaşları olmak istiyoruz.

Böyle bir toplumda barış içinde yaşamayı sağlayacak olan medeni, siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel hakların yeni anayasa ile hayata geçmesini ve korunmasını talep ediyoruz.

Yeni anayasanın evrensel hak standartlarına ve demokrasi ilkelerine göre, gerçekten demokratik bir süreçle hazırlanması için tüm demokratik kuruluşları ve toplumun her kesiminden yurttaşlarımızı bu talepleri güçlü bir şekilde, hep birlikte dile getirmeye çağırıyoruz.

 

Abdulhekim Daş (Doğu ve Güneydoğu Der. Platf. Bşk.), Adnan Serdaroğlu (Birleşik Metal-İş Sen. Bşk.), Ahmet Faruk Ünsal (Mazlum–Der Bşk.), Ali Balkız (Alevi Bektaşi Fed. Bşk.),Prof. Dr. Ali Gökmen (Ortadoğu Öğr. Elemanları Der.), Ali Erol (Kaos GL), Ali Kenanoğlu (HUBYAR Bşk.), Arzu Erdoğan (Eğitim-Sen İst. 4nolu Şb. Bşk.), Avrupa Kadın Lobisi-Türkiye Koordinasyonu, Prof. Dr. Aysel Çelikel (Çağdaş Yaşamı Destekleme Der. Bşk.), Barış İçin Sanat Girişimi, Benal Yazgan (Kadın Partisi Girişimi), Burak Acıl (Lambdaistanbul LGBTT Dayanışma Der.), Cafer Solgun (Yüzleşme Der. Bşk.), Celalettin Can (78’liler Derneği), Cemal Gökçe (İnşaat Müh. Odası İst. Şb. Bşk.), Prof. Dr. Coşkun Özdemir (Türkiye Kas Hastalıkları Der. Bşk.), Çiğdem Aydın (KA.DER Bşk.), Demokrasi İçin Çerkes Girişimi (DİÇEG), Doğan Bermek (Alevi Bektaşi Vakfı Fed. Bşk.), Ercan İpekçi (Türkiye Gazeteciler Sen. Bşk.), Eriş Bilaloğlu (Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi Bşk.), Erol Kızılelma (SODEV Bşk.), Erol Tuncer (SDD Bşk.), Ezgi Koçak (KA.DER Ankara Şb.), Ferihan Karasu (İstanbul Tekel Gazete Bayileri Odası Bşk.), Filiz Koçali (Herkesin Anayasası Platformu), Halime Güner (Uçan Süpürge), İlknur Birol (Halkevleri Bşk.), Yrd. Doç. İsmet Akça (Eğitim-Sen İst. Üniversiteler Şubesi Bşk.), Kasım Birtek (KESK Gen. Sek.), Mehmet Ural (TÜSES Bşk.),Mehmedali Beşli (Laz Kültür Der. Bşk.), Melek Özman (Filmmor Kadın Koop.), Dr. Metin Bakkalcı (TİHV Gen. Sek.), Musa Servi (Deri-İş Sen. Bşk), Mustafa Öztaşkın (Petrol-İş Sen. Bşk.), Dr. Mustafa Sütlaş (Sağlık Hakkı Hareketi Der. Bşk.), Mustafa Türkel (Tek Gıda-İş Sen. Bşk.), Nebahat Akkoç (KA-MER Bşk.), Nilüfer Akgün (Karadeniz Kadın Dayanışma Der.),Nuran Bayer (IRIS Eşitlik Gözlem Grubu Dönem Bşk.), Doç. Dr. Ozan Erözden (Üni. Öğr. Üyeleri Der. Gen. Sek.), Öztürk Türkdoğan (İnsan Hakları Der. Bşk.), Doç. Dr. Pınar İlkkaracan (TCK Kadın Platformu), Salih Ziya Çörüt (Karadeniz Der. Konf. Bşk.), Sami Özgen (Göç Edenler Sos. Yard. ve Kült. Der.), Selma Acuner (Avrupa Kadın Lobisi), Sema Turan Yapıcı (EVKAD ve Çukurova Kadın Plt.), Semih Güngör (İst. Eczacı Odası Bşk.), Sevgi Binbir (İzmir Kadın Dayanışma Derneği), Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı (Türkiye İnsan Hakları Vakfı Bşk.), Şerdil Odabaşı (10 Aralık Hareketi Der.), Prof. Dr. Şirin Tekeli (KA.DER Kurucu Bşk.), Şükran Üst (Femin&Art), Şükrü Boyraz (Türkiye Sakatlar Der. Bşk.), Prof. Dr. Tahsin Yeşildere (Üni. Öğr. Üyeleri Der. Bşk.), Tarık Günersel (Türkiye PEN Bşk, PEN Uluslararası Yön. Kur. Üyesi), Tayfun Görgün (DİSK Gen. Sek.), Turgut Alaca (Mezopotamya Süryani Der. Bşk.), Türkiye Yazarlar Sendikası, Umut Güner (Kaos GL), Ural Aküzüm (Arı Hareketi Der. Bşk.), Ümit Şahin (Yeşiller Partisi Eşsözcüsü), Vedat Ağtaş (Dikmen Deresi Kentsel Dönüşüm Mağdurları Day. Der. Bşk.), Prof. Dr. Yakın Ertürk (Avrupa Konseyi İşkenceyi Önleme Komitesi Üyesi), Yasemin Temizarabacı (MEDİZ-Kadınların Medya İzleme Grubu),Yaşamevi Kadın Dayanışma Derneği, Yüksel Selek (Yeşiller Partisi Eşsözcüsü), Zozan Özgökçe (Van Kadın Der.)

 

Dr. Ahmet Saltık, Ahmet Ümit, Prof. Dr. Alan Duben, Prof. Dr. Ali Akay, Prof. Dr. Ali Baykal,Prof. Dr. Ali Çarkoğlu, Ali Ersin Gür, Prof. Dr. Ali Nesin, Prof. Dr. Aydan Gülerce, Aydın Cıngı, Doç. Dr. Ayfer Bartu Candan, Ayfer Tunç, Prof. Dr. Ayla Zırh Gürsoy, Ayşe Alnıaçık,Prof. Dr. Ayşe Buğra, Prof. Dr. Ayşe Öncü, Prof. Dr. Ayşe Erzan, Ayşegül Devecioğlu, Prof. Dr. Ayşegül Yaraman, Yrd. Doç. Dr. Ayşen Candaş, Azer Araslı, Doç. Dr. Aziz Çelik, Prof. Dr. Baskın Oran, Beral Marda, Prof. Dr. Binnaz Toprak, Bircan Yorulmaz, Dr. Burak Çelik,Prof. Dr. Burhan Şenatalar, Bülent Forta, Bülent Kaya, Prof. Dr. Büşra Ersanlı, Canan Arın,Celal Yıldırım, Prof. Dr. Cem Say, Prof. Dr. Cemal Bali Akal, Dr. Cengiz Aktar, Cihan Uzunçarşılı Baysal, Prof. Dr. Dilek Barlas, Dilek Zaptçıoğlu, Doç. Dr. Ece Göztepe Çelebi,Ece Temelkuran, Emine Uşaklıgil, Ercan Kanar, Erdal Karayazgan, Erdoğan Aydın, Ergin Cinmen, Dr. Esen Aslandoğan, Yrd. Doç. Dr. Esra Mungan, Prof. Dr. Fatmagül Berktay, Prof. Dr. Fikret Adaman, Filiz Ağtaş, Filiz Kerestecioğlu, Prof. Dr. Gençay Gürsoy, Prof. Dr. Gürbüz Çelebi, Prof. Dr. Hacer Ansal, Hakan Akçura, Hakan Tahmaz, H. Akın Ünver, Prof. Dr. Haldun Gülalp, Hülya Gülbahar, Hüseyin Çakır, Hüsnü Öndül, İbrahim Betil, İlknur Üstün,İpek Duben, Doç. Dr. İzak Atiyas, Prof. Dr. İzzettin Önder, Jaklin Çelik, Prof. Dr. Jale Parla,Kadri Gürsel, Prof. Dr. Kayhan Kantarlı, Kazım Genç, Yrd. Doç. Dr. Koray Çalışkan, Prof. Dr. Kuban Altınel, Prof. Dr. Kuvvet Lordoğlu, Kürşad Kahramanoğlu, Lale Baturalp, Latife Tekin, Leyla Pervizat, Macit Melek, Mebuse Tekay, Dr. Mehmet Karlı, Mehmet Ufuk Peker,Prof. Dr. Mehmet Zaman Saçlıoğlu, Meral Özer, Prof. Dr. Meryem Koray, Prof. Dr. Mine Eder, Murat Işık, Murat Papşu, Doç. Dr. Murat Sevinç, Murathan Mungan, Müge Sökmen,Narınç Ataman, Dr. Necdet İpekyüz, Necla Zarakol, Necmiye Alpay, Prof. Dr. Nermin Abadan Unat, Prof. Dr. Nihal Saban, Nimet Tanrıkulu, Nur Mittag, Prof. Dr. Nur Vergin, Nuray Mert,Prof. Dr. Nurhan Yentürk, Dr. Nurşen Gürboğa, Prof. Dr. Nurşen Mazıcı, Yrd. Doç. Dr. Olgun Akbulut, Oral Ünal, Orhan Esen, Osman Kavala, Prof. Dr. Öget Öktem Tanör, Özge Atalay Çelik, Dr. Özgür Mumcu, Yrd. Doç. Dr. Pınar Bedirhanoğlu, Pınar Selek, Dr. Refik Baysal,Prof. Dr. Reşit Canbeyli, Prof. Dr. Rıfat Okçabol, Sayra Melek, Prof. Dr. Selim Badur, Prof. Dr. Sema Erder, Semih Poroy, Doç. Dr. Serhat Güvenç, Seyfi Öngider, Prof. Dr. Sibel Irzık,Prof. Dr. Sibel İnceoğlu, Soli Özel, Süleyman Çelebi, Prof. Dr. Şahika Yüksel, Prof. Dr. Şevket Pamuk, Prof. Dr. Taha Parla, Tan Morgül, Tayfun Mater, Prof. Dr. Turgut Tarhanlı,Turunç Şendöl, Tülin Semayiş, Yrd. Doç. Dr. Umut Aydın, Prof. Dr. Ünal Zenginobuz, Prof. Dr. Yaman Barlas, Yasemin Ahi, Prof. Dr. Yasemin İnceoğlu, Dr. Yunus Sözen, Yusuf Limon, Zafer Aydın, Prof. Dr. Zehra F. Kabasakal Arat, Dr. Zeki Gül, Yrd. Doç. Dr. Zeynep Kadirbeyoğlu

 

 

From → Haberler

Yorum Yapın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: