Skip to content

İzlanda’da kitlesel olarak hazırlanan yeni Anayasa taslağı hazır

by 04/08/2011

İzlanda Anayasa Konseyi üyeleri (Kaynak: sociable.co)

İzlanda’nın dünyada bir ilki gerçekleştirerek yeni Anayasa’sını kitlelere yazdırdığını size daha önce duyurmuştum. Şimdi o yeni Anayasa’nın taslağı hazır ve Parlamento’ya sunuldu. Konu tüm dünyada heyecan yaratmış durumda. Bizdeyse maalesef görmezden gelinmeye devam ediyor. Halbuki Anayasası’nı yeniden yazmak isteyen Türkiye’de, yeni Anayasa’ nın içeriğinden önce nasıl yazılacağına dair bir yöntem tartışması yapılması gerekiyor ve bu konuda İzlanda gözümüzün önündeki çok güncel ve önemli bir örnek.

Konuya ilişkin 3 Ağustos’ta OpenSoruce.com yazarı Jason Hibbets tarafından bir yazı kaleme alındı. Çevirisi aşağıda.

25 İzlanda vatandaşından oluşan İzlanda Anayasa Konseyi yeni Anayasa’nın ana hatlarını belirten bir metni, geçen hafta Parlamento’ya sundu. Metin dokuz başlık altında 114 maddeden oluşuyor ve daha açık bir yönetim için unsurlar içeriyor. Taslağın Althingi (İzlanda Parlamentosu) tarafından gözden geçirilmesinin ardından halka yeni Anayasa metnini oylama şansı da sunulacak.

İzlanda, 2011 Nisan’ında internet yoluyla kitlelerden gelecek düşünce ve önerilerle Anayasasını yeniden yazmaya karar vermişti. Anayasa taslağına göz attık ve İzlanda için daha açık bir yönetim yaratan çeşitli maddeler olduğunu gördük. Yeni metinde standart şekilde Parlamento oturumlarını izleme hakkı var ancak bunun yanında ayrıntılara inildiğinde açık bilgi, kampanya finansmanı için şeffaflık ve açık toprak hakları da tanınıyor. Aşağıda Anayasa taslağından bazı önemli başlıkları bulabilirsiniz.  (Google kullanılarak çevrilmiştir.)

  • İletişim hakkıyla ilgili 15. madde şunu diyerek açılıyor: “Herkes bilgi edinmek ve yaymak konusunda özgürdür.” Madde, açık bilgiyi ve kamu organları tarafından toplanan veya saklanan belgelere kamunun erişimini koruyor.

DataMarket’teki bir blog gönderisi, açık bilginin kullanım süreci ve konuya ilişkin kararları etkileme konusunda destekçilerin ne kadar heyecanlı olduğunu gösteriyor:

“Bu nedenle, açık bilginin temel değerlerinden bazılarının İzlanda için yeni Anayasa taslağının bir parçası olması nedeniyle gurur –ve kısmen de sorumluluk- duyuyoruz.” Kaynak: Open Data coming to the Icelandic Constitution

  • 51. madde kampanya finansmanıyla ilgili. Genel olarak, giderlerinin makul seviyelerde tutulması, şeffaflığın sağlanması ve kampanya reklamlarının sınırlanması için adayların finanse edilmesinden hükümet sorumlu tutuluyor.
  • Açık toplantıyı düzenleyen 55. madde’ye göre tüm Parlamento oturumları kamuya açık. Buna karşın, komite toplantılarının açık olması zorunlu değil. Her komite, her oturum için şeffaflık seviyesine karar verme yetkisine sahip.
  • 33. ve 34. maddeler çevresel ve doğal kaynaklarla ilgili düzenlemeler içeriyor. İnsan Hakları ve Doğa adı verilen bu bölüm, İnsan Hakları Başlığı’nın yeni hali. Kanımca bu, çevresel kaynakların İzlanda için ne kadar önemli olduğunu göstermekte. Bu, kültürlerini yansıtıyor ve kendi ifadeleriyle “ülkedeki hayatın kaynağı”. Taslakta kamu kaynaklarına İzlanda halkının topluca ve sonsuza kadar sahip olduğu belirtiliyor.

Sonuç olarak, Anayasa taslağı iyi yapılandırılmış, kolay okunan ve bir hükümetin işlemesi için gerekli tüm bileşenlere sahip bir metin olarak gözüküyor. Vatandaşların egemen olduğu bir konsey kurmak ve düşünce ve önerileri sadece kendi vatandaşlarından değil, tüm dünyadan kitlesel olarak almak gerçekten şahane fikir. Ama işleyecek mi? Son test İzlanda Parlamentosu’nun yeni Anayasa’yı kabul etmesi ve halkın oyuna sunması olacak.

Gelecekte ne olacağı önemli değil; kanımca bu yöntem diğer milletler için de işleyebilir. İzlanda kendi yönetimi için “tümden sil” düğmesine bastı. Acaba sizinki de aynı şeyi yapabilir mi?

From → Haberler

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: