Skip to content

İskoçya’nın bağımsızlığı: Cameron ve Salmond referandum konusunda anlaştı

by 15/10/2012

İskoçya, bir süreden beri Birleşik Krallık’tan ayrılmak istediğine dair sinyaller gönderiyordu. Özellikle ayrılıkçı İskoçya Ulusal Partisi’nin geçen sene yapılan seçimlerde açık ara zafer kazanması Londra’yı kara kara düşündürüyordu. Özellikle Kuzey Denizi‘nde petrol bulunması ve yüksek bir ekonomik potansiyel oluşturmasının ardından ayrılıkçı partinin oyları hızla yükselmişti. (İskoçya’nın referandum talebiyle ilgili bir analiz için bknz: The Case for Scottish Independence [İng.]) Birleşik Krallık hükümeti önce ayrılmanın önünü tıkamak istese de İskoçya halkının iradesine saygı duyma yolunu seçti ve bugün tarihi bir anlaşmayla bağımsızlık referandumu yapılabilmesi için İskoçya hükümetiyle bir anlaşma imzaladı.

Anlaşmanın ayrıntılarına geçmeden önce dikkatinizi sürecin demokratikliğine çekmek istiyorum. Birleşik Krallık’ın tarihi kanla, işkenceyle ve savaşlarla dolu. Entrika, komplo ve ajanlık İngiliz gizli servisinin çok iyi yaptığı işler. Bu, dünyanın malumu. Ancak bu dönem geride kaldı. Birleşik Krallık gibi, bir zamanlar dünyanın her yerinde toprak kazanmış ve bu nedenle “üzerinde güneşin batmadığı imparatorluk” olarak anılmış bir ülke, 2012’de, merkez devletten ayrılmak isteyen bir halka karşı demokrasinin gereğini yerine getiriyor: Ayrılmak isteyip istemediğini halka sormak ve cevaba saygı duymak. Çünkü, bugün, gerçek demokrasinin gereği bu! Ülkemizin “demokratlarına” duyurulur.

BBC’nin haberine göre, İskoçya’nın bağımsızlık referandumuyla ilgili kuralları belirleyen bir anlaşma Birleşik Krallık Başbakanı David Cameron ve İskoçya İlkbakanı Alex Salmond tarafından imzalandı.

Edinburgh’da imzalanan anlaşma, 2014 Sonbaharı’nda yapılacak ve İskoçya’nın Birleşik Krallık’tan ayrılmasına dair tek bir Evet/Hayır sorusunun sorulacağı referanduma giden yolun taşlarını döşüyor.

Ayrıca anlaşma, referandumda 16 ve 17 yaşında olanların da oy atabilmesini sağlıyor.

İskoçya Ulusal Partisi (İUP), geçen sene açık ara farkla kazandığı İskoçya seçimlerinin ardından referandum düzenleme yetkisini eline geçirmişti.

 

Anayasal konularda sorumluluğu bulunan Birleşik Krallık hükümeti, 30. Kısım (Section 30) adı verilen bir yöntemle yasal bir referandum düzenlemek için İskoçya Parlamentosu’na sınırlı bir yetki verecek.

Salmond, anlaşmanın “İskoçya tarafından düzenlenen” bir referandum anlamına geldiğini söylerken Başbakan, ilk önceliğinin Birleşik Krallık’ı bir arada tutmak olduğunu ifade etti.Anlaşma ayrıca, referandumun sonucu ne olursa olsun, İskoçya halkının üstün çıkarları için yapıcı bir birlikte çalışma gerçekleştirmesi için iki hükümeti de taahhüt altına sokuyor.

Anlaşmaya bağlı olarak yapılacaklar:

  • Westminster (Birleşik Krallık Parlamentosu) tarafından, Holyrood’a (İskoçya Parlamentosu), 2014 sonunda tek soruluk bir referandum düzenleme ve kampanyaların yayınlanması gibi buna bağlı konularda yetki veren statüsel bir kanun gücünde emrin hazırlanması.
  • Holyrood tarafından yerine getirilecek referandumun ayrıntılarını onaylayan ve siyasal liderler tarafından imzalanacak altı sayfalık bir “anlaşma memorandumu”.
  • Sorunun şekillenmesi, referandumun yürütülmesi ve kampanyaların finansmanı gibi alanlarda tavsiyede bulunacak Seçim Komisyonu’na önemli bir rol verilmesi.

İskoçya hükümeti, istediği tarihi aldığı için daha fazla yetkiyle ilgili muhtemel bir ikinci soru sorulmasından vazgeçildi.

Toplantı öncesinde Salmond şöyle konuştu: “Başbakanla ulaşmak istediğim anlaşma sadece referandumun İskoçya’da yapılmasına dair bir anlaşma değil, İskoçya halkının kendi kaderini tayin etme temel hakkına herkes tarafından saygı duyulduğuna dair bir anlaşma.

“Anlaşma, İskoçya’nın bağımsızlığa doğru attığı önemli bir adımı ve daha adil ve daha müreffeh bir İskoçya’yı yaratmamız için araçları içerecek. 2014’te ‘evet’ oyu verilmesi için olumlu şekilde çalışmak için can atıyorum.”

İUP, geçen sene yapılan seçimlerde, İskoçya Parlamentosu’nda benzeri görülmemiş bir çoğunluk kazanarak referandum düzenlemek için yetkiyi ele geçirmişti.

Başbakan Cameron, daha sonra yapacağı bir konuşmada şunları söyleyecek: “Bu anlaşma, İskoçya tarihinde çok önemli bir bölümün başlangıcını belirliyor ve gerçek tartışmanın başlamasına vesile oluyor.

“Yol döşeniyor ve böylece en büyük soru sorulabiliyor: Ayrı bir İskoçya mı, yoksa bir Birleşik Krallık mı? Birleşik Krallığımız için çok olumlu argümanlar ortaya çıkartacağım.

“Şimdi bu tarihî kararı vermek İskoçya halkına kalmış durumda.”

Başbakan ayrıca şunları söyleyecek: “İskoçya’nın geleceği onların kararına bağlı. Bu, o kadar önemli.

“Bu anlaşma halkın referandumunu gerçekleştiriyor.”

Anlaşma, İskoçya Bakanı Michael Moore ve İskoçya İlkbakan Yardımcısı Nicola Sturgeon arasında müzakere edilmişti.

BBC’nin İskoçya siyaset editörü Biran Taylor şunları söylüyor: “Bugünkü anlaşmanın asıl önemi şurada – iki lider referandum kurallarında anlaştı ve, zımnen, sonuca saygı duymakta ve onu kabul etmekte anlaştı. Sonuç ne olursa olsun.”

From → Haberler

Yorum Yapın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: