Skip to content

Yeni İzlanda Anayasası zafere doğru yol alıyor

by 01/11/2012

Geçen senelerde yaşadığımız ekonomik krizle çöken İzlanda’nın toparlanmak için başlattığı yeni anayasa yazım sürecini yakından takip etmeye çalışıyorum. Çünkü 1980’lerde başlayan katılımcı anayasa yazım yöntemlerini neredeyse doğrudan demokrasi seviyesine çıkartan çok ilginç bir yöntem izliyorlar. Ve büyük bir olasılıkla, süreç başarıyla sonuçlanırsa, demokratik anayasa yazım çıtasını oldukça yükseğe taşımış olacaklar.

Ancak bu durum, bizim gibi anayasa yazım yöntemi “demokratikmiş gibi” yapan çoğu ülkenin siyasetçileri tarafından pek hoş karşılanmıyor haliyle. Bu siyasetçilere bağlı medya organları da bu yüzden İzlanda’dan pek fazla haber geçmeyi tercih etmiyor. Ancak artık bu devirde gerçekleri saklamak da pek mümkün değil neyse ki 🙂

ComparativeConstitutions.org sitesinden Tom Ginsburg’un haberine göre, İzlanda’da yeni anayasa taslağıyla ilgili 20 Ekim’de yapılan referandum sonucu olumlu çıkınca, yeni anayasa zafere doğru bir adım daha atmış oldu. Kayıtlı seçmenlerin neredeyse yarısının sandığa gittiği referandumda, halka, önerilen yeni anayasanın altı önemli konusuyla ilgili görüşü soruldu. Taslakta genişletilmiş bir haklar listesi, yönetişimde daha fazla kamu girişimi ve doğal kaynakların devlet malı olacağına dair bir hükümler bulunuyor.

Referandumda sorulan sorular ve seçmenlerin oyları şu şekilde gerçekleşti (Kaynak: Wikipedia):

1)       Anayasa Konseyi önerisinin yeni taslak anayasanın temelini oluşturmasını istiyor musunuz? Evet: % 66.9 – Hayır: %33.1

2)      Yeni anayasada, özel mülk olmayan doğal kaynakların ulusal mülk olarak ilan edilmesini istiyor musunuz? Evet: % 82.9 – Hayır: % 17.1

3)      Yeni anayasada İzlanda’da ulusal bir kilise kuran hükümler görmek istiyor musunuz? Evet: % 57.1 – Hayır: % 42.9

4)      Yeni anayasada bireylerin Meclis’e seçilmelerine bugünkünden daha fazla izin veren hükümler olmasını istiyor musunuz? Evet: % 78.4 – Hayır: % 21.6

5)      Yeni anayasada, ülkenin bütün bölgelerinde kullanılan oyların eşit ağırlıkta olmasını sağlayan bir hüküm görmek istiyor musunuz? Evet: % 66.5 – Hayır: % 33.5

6)      Yeni anayasada, belli bir oranda seçmenin konuları referanduma koyabilmesini saplayan bir hüküm görmek istiyor musunuz? Evet: % 73.3 – Hayır: % 26.7

Yapılan referandum danışma niteliğindeydi. Atılacak yeni adım parlamentoya yönelik bir teklif hazırlanması. Eğer parlamento öneriyi kabul ederse mevcut İzlanda Anayasası’nın 79. maddesi uyarınca dağılacak ve seçimler yapılacak. Önerinin kabul edilebilmesi için yeni parlamentonun da kabul etmesi gerekiyor. Bir anlamda, öneri, bu seçimler sayesinde bir kez daha referanduma tabi tutulacak. Bu da konular üzerinde tartışmaların devam edeceğini gösteriyor.

İzlanda küçük bir ülke ancak anayasa yapımında halkın doğrudan katılımı herkes tarafından yakından izlenmeli. Küresel çapta yaşanan kaynak milliyetçiliğinin yükselişi dalgası içerisinde gelişmekte olan birçok ülkede önemli bir anayasal konu olan doğal kaynakların kamu denetimine alınması da oldukça ilginç.

From → Haberler

Yorum Yapın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: