Skip to content

Ağustos ve Eylül 2017 – AYM ve İHAM Kararları Bülteni

Merhaba,

Ağustos ve Eylül ayı içerisinde yayımlanan önemli 4 Anayasa Mahkemesi ve 11’i Türkiye’ye karşı verilmiş 19 İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararlarına yer verdiğimiz bültenimiz hazır. Kadın hukuk fakültesi öğrencileriyle hazırladığımız bu onuncu bültende İHAM karar çevirilerini Serde Atalay, Sıla Sunar, Ayşenur Keskiner, İdil Gençosmanoğlu, İrem Şanlı ve Merve Kılıç ile birlikte yaptık.

Ekim 2016’dan bu yana karar çevirilerinin yapılması ve bültenlerin çıkartılmasında çok büyük emeği olan ekip arkadaşlarımızdan Esin Bozovalı, Birleşmiş Milletler’de çalışmaya başlaması nedeniyle bu aydan itibaren bültenlerde yer alamayacak. Esin’e bir kez daha bütün emeği için çok teşekkür ederiz. 

Ağustos 2015’ten bu yana çıkan bültenlere buradan ulaşabilirsiniz.

Önümüzdeki ay görüşmek üzere.

Daha fazlasını oku…

Endonezya’da Anayasa Mahkemesi üyesi rüşvet nedeniyle 8 yıl hapse mahkûm oldu

Endonezya Yolsuzluk Mahkemesi, rüşvet aldığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi üyelerinden Patrialis Akbar’ı sekiz yıl hapis cezasına çarptırdı. Böylece 2014’ten bu yana, rüşvet aldığı gerekçesiyle hapse mahkûm edilen Anayasa Mahkemesi üyesi sayısı ikiye çıkmış oldu.

Beş yargıçtan oluşan heyet Akbar’ı, hayvan çiftçiliğiyle ilgili bir kanunun anayasallığıyla ilgili bir davada sonucu etkilemek için bir et ithalatçısından binlerce dolar alması gerekçesiyle mahkûm etti.

Endonezya yolsuzlukla mücadele polisi Akbar’ın bir rüşvet operasyonu çerçevesinde yakalandığını açıkladı. Daha fazlasını oku…

Kenya Anayasa Mahkemesi tartışmalı Cumhurbaşkanlığı seçimini iptal etti

Altı yargıçtan oluşan heyet 4’e 2 verdiği kararda rakip aday Raila Odinga’nın talebini haklı gördü ve 60 gün içerisinde seçimlerin yenilenmesi talimatını verdi.

Kenya Anayasa Mahkemesi geçen ay yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde Uhuru Kenyatta’nın kazandığı zaferi geçersiz ilan etti ve 60 gün içerisinde yeni seçimlerin yapılması talimatını verdi.

Kenya tarihinde bir ilk olan sonuçların iptal edilmesi kararı, Kenyatta ve yaşlı muhalif lider Raila Odinga arasında Cumhurbaşkanlığı için yeni bir yarış yapılması anlamına geliyor. Analistlere göre karar doğu Afrika ülkesi için bir dönüm noktası ve tüm kıta için de bir ilk olma özelliği taşıyor.

Kenyatta kararın ardından televizyondan yaptığı konuşmada Mahkeme’nin kararını kabul etti ve “barış, barış, barış” çağrısı yaptı.

Altı yargıçtan oluşan heyet, 4’e 2 verdiği kararda, elektronik oylama sonuçlarının görevdeki Cumhurbaşkanı lehine hacklendiğini ve manipüle edildiğini iddia eden Odinga’nın haklı olduğuna hükmetti. Kenyatta, oyların %54’ünü alarak seçimin galibi ilan edilmişti. Daha fazlasını oku…

Şili Devlet Başkanı Bachelet eşcinsel evlilik için kanun tasarısını Kongre’ye gönderdi

Şili Devlet Başkanı Michelle Bachelet, Latin Amerika’nın toplumsal olarak en muhafazakâr ülkesi olarak görülen ülkesinde son yıllarda yaşanan reformların bir devamı olarak, eşcinsel evliliğin yasallaşmasını sağlayacak bir kanun tasarısı hazırladı.

Bachelet, milletvekillerine gönderilecek tasarıyı Başkanlık Sarayı’ndaki bir törende imzaladı. Bachelet, düzenlemenin evliliğin bir erkekle bir kadın arasında olduğuna dair tanımını genişletmeyi amaçladığını ve eşcinsel çiftlere çocuk edinme hakkı da tanıyacağını ifade etti.

Şili Devlet Başkanı “eski önyargıların aşktan daha güçlü olmasına izin veremeyiz” şeklinde konuştu.

Şili aynı cinsiyetten olan çiftler için medenî birliği 2015 yılında kabul etmiş ve eşcinsel ilişkiyi 1999’da suç olmaktan çıkarmıştı. Tasarı, Şili Anayasa Mahkemesi’nin ülkedeki mutlak kürtaj yasağını bitiren düzenlemeyi anayasaya uygun bulmasından yalnızca bir hafta sonra geldi. Daha fazlasını oku…

Guatemala Anayasa Mahkemesi: “Maden lisansı için önce yerel halka danışmalısın!”

Guatemala Anayasa Mahkemesi, Kanadalı maden işletmesi Tahoe Resources’ın yerel şubesine ait iki maden lisansının yürürlüğünün geçici olarak durdurulmasını onayladı.

Mahkeme, bir çevre örgütünün bölgede yaşayan yerli halkın projeler hakkında görüşünün alınmadığını iddia etmesinin ardından, şirketin yerel topluluklara gerektiği gibi danışıp danışmadığını araştıracak.

Dünyanın en büyük gümüş madenlerinden biri olan şirketin Escobal’daki şubesinin yanı sıra, daha küçük ölçekteki Juan Bosco şubesinin de maden lisansları 5 Temmuz’dan itibaren askıya alınmıştı.

Tahoe’nin yerel şubesi San Rafael’in sözcüsü Andés Dávila “Mahkeme’nin kararı nedeniyle üzgünüz. Guatemala hukukunun izin verdiği tüm yasal yolları tüketmeye devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

Taraflar 28 Ağustos’ta yapılan bir oturumda Mahkeme’ye iddialarını sundular.

Madenden etkilenen yerli bir grup olan Parlamento Xinca’yı temsil eden avukat Kelvin Jiménez “kararı kutluyoruz ve oturum için de hazırız” dedi.

 

Kaynak: Reuters

Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru Kararlarının İcrası Raporu Yayınlandı

İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından, Hollanda Krallığı Türkiye Büyükelçiliği MATRA Programı’nın desteğiyle gerçekleştirilen ve Yrd. Doç. Dr. Ulaş Karan koordinatörlüğünde yürütülen “Anayasa Mahkemesinin Bireysel Başvuru Kararlarının İzlenmesi Yoluyla Bireysel Başvuru Usulünün Güçlendirilmesi” başlıklı araştırmanın “Bireysel Başvuru Kararlarının İcrası: Eski Alışkanlıklar, Yeni Sorunlar” başlığını taşıyan nihai raporu yayınlandı. Rapor İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ulaş Karan tarafından kaleme alındı.

Geçmişte Anayasa Mahkemesi kararları üzerine yapılmış bazı çalışmalar bulunmakla birlikte bu alanda ampirik bir çalışma bilindiği kadarıyla mevcut değildi. Rapor, Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru kararlarının icrası üzerine Türkiye’de gerçekleştirilmiş ilk araştırma olma niteliğine sahip. Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru kararlarına dair sınırlı bir izleme çalışması yürütmesi ve kararların uygulanıp uygulanmadığına dair resmi veya akademik bir çalışmanın ya da bilginin mevcut olmamasından hareketle hazırlanan rapor, kararların icrasına dair bir izlemenin gerçekleştirilmesi ve sonucunda bir izleme usulü önerisi geliştirilmesini amaçlıyor. Araştırma kapsamında Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvuru usulünün ilk dört yılında verdiği kararların diğer yargı organlarınca ve idari makamlarca yerine getirilip getirilmediği ve bu konuda ne gibi sorunların yaşandığı tespit edildi ve elde edilen veriler sonucunda Anayasa Mahkemesi’ne ve diğer aktörlere yönelik bireysel başvuru usulüne dair bir izleme usulü geliştirilmesine ilişkin bir dizi öneri ortaya konuldu.

Raporun tamamına ücretsiz şekilde buradan ulaşabilirsiniz.

Hindistan Yüksek Mahkemesi: “Üç kez ‘boş ol’ diyerek boşanmak anayasaya aykırı!”

Hindistan Yüksek Mahkemesi, İslam’daki anlık boşanma (talaq) uygulamasını anayasaya aykırı buldu. Bu, kadın hakları aktivistleri için büyük bir zafer anlamına geliyor.

3’e 2 alınan kararda mahkeme uygulamanın “İslami olmadığı” ifade etti.

Hindistan, Müslüman bir erkeğin “boş ol” sözünü üç defa tekrarlamasıyla eşini boşayabildiği bir kaç ülkeden biri.

Tarihî karar “üçlü boş ol” olarak adlandırılan geleneğe karşı verilmiş dilekçelerin bir sonucu olarak alındı.

Davalar, bu şekilde boşanmış beş kadın ve iki hak örgütü tarafından açılmıştı.

Uygulamayı dava eden gruplardan biri olan Bharatiya Muslim Mahila Andolan aktivisti Zakia Soman “Hindistan’daki Müslüman kadınlar son 70 yıldan bu yana eziyet çekti. Bu bizim için tarihî bir gün ancak bu iş burada bitmedi. Dinlerine ragmen ne kadar çok Müslüman Hintli kadının bizi desteklediğini anlatamam” şeklinde konuştu. Daha fazlasını oku…

Filipinler ayrılıkçı terörü bitirmek için federal devlete dönüşüyor

Filipinler Devlet Başkanı Duterte, ülkeyi federalizme taşıyacak ve Mindanao’daki ayrılıkçı Moro İslamcı Özgürlük Cephesi terörünü bitirecek yeni bir anayasa yazılması için 24 komisyon üyesi atamayı planladığını açıkladı.

Devlet Başkanı, Temsilciler Meclisi’ndeki milletvekillerinin 83 sayfalık “Filipin Federal Anayasası” taslağını almasından bir gün sonra, iktidar merkezinin Manila olduğu üniter devlet modelini dönüştürecek planını ilk kez duyurdu.

Duterte girişimine herhangi bir ad vermedi ancak konuşmasında1987 Anayasası’nı Devlet Başkanı Corazon Aquino’nun atadığı 50 kişilik komisyonun yazdığını hatırlattı.

Daha sonra halkoyuyla kabul edilen bu anayasa, Devlet Başkanı Ferdinand Marcos’un sıkıyönetim ilan etmesinden bir yıl sonra yürürlüğe giren 1973 Anayasası’nın yerine geçmişti.

Kaynak ve haberin devamı (İngilizce): Inquirer.net

İrlanda Yüksek Mahkemesi: “Mahkûmların emekli aylığının kesilmesi anayasaya aykırı!”

İrlanda’da, tutuklanmasının ardından emekli aylığı ödemelerinin kesilmesinin anayasaya aykırı olduğunu iddia eden bir mahkûm (kararda adı “PC” olarak geçti), Yüksek Mahkeme’deki temyiz sürecini kazandı.

Mahkumların bu tür yardımlardan mahrum edilmesini öngören kanun hükmünü kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırı bulan Yargıç John MacMenamin, ödemenin iptal edilmesinin, İrlanda Anayasası’nın bu ilkeleri düzenleyen 34. ve 38. maddelerini ihlal edecek şekilde, yargı organları tarafından verilmemiş ikinci bir cezaya dönüştüğünü belirtti.

Kaynak ve haberin devamı (İngilizce): Irish Legal News

Kanada Yüksek Mahkemesi: “Topraklarını ilgilendiren projelerde yerli halktan onay alınmalı!”

Kanada Yüksek Mahkemesi’nin geçen günlerde vermiş olduğu Clyde River v Petroleum Geo-Services ve Chippewas of the Thames First Nation v. Enbridge Pipelines Inc. kararları, yerli halkların geleneksel topraklarına zarar verme tehdidi taşıyan projelerle ilgili olarak kendilerine danışılma haklarını tanıyan iki önemli karar olarak tarihe geçti.

Kanada’nın da 2016’da tam olarak kabul ettiğini açıkladığı Birleşmiş Milletler Yerli Halkların Hakları Sözleşmesi’ne göre hükûmetler, topraklarını ve kaynaklarını etkileyen projeler için yerli halkların özgür, öncelikli ve bilgilendirilmiş onayını almak zorunda.

Kanada’nın en yüksek mahkemesi kararında “yerli halkların hakları doktrini… basit bir nedenle var: Avrupalılar Kuzey Amerika’ya geldiklerinde yerli halklar zaten buradaydı, yüzyıllardır yaptıkları gibi bu topraklarda topluluklar halinde yaşıyorlardı” dedi. Daha fazlasını oku…