İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) 24 Şubat 2022 tarihli Bonnet v. Fransa kararında (Başvuru No. 35364/19), oybirliğiyle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna hükmetmiştir.
Dava, Alain Soral olarak bilinen başvurucu Alain Bonnet’nin, bir kişi ya da gruba kökenleri veya belirli bir etnisite, ulus, ırk veya dine mensubiyetleri gereği aleni olarak hakarette bulunması suçu ve insanlığa karşı suçların varlığını sorgulama suçu sebebiyle Fransız mahkemeleri tarafından mahkumiyetine ilişkindir. Mahkeme önünde, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin (İHAS) 10. maddesi ile güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiği gerekçesiyle şikayetçi olmuştur.
Söz konusu mahkumiyet kararı; “Equality and Reconciliation” (Eşitlik ve Uzlaşma) isimli internet sitesinde, Charlie Hebdo’nun ön sayfasının parodisi olan “Chutzpah Hebdo” başlıklı sayfada , “tarihçiler denizde” ifadesi içeren ve sabun, bir abajur, bağcıksız bir ayakkabı ve peruk tasvir eden çizimlerin yanında Charlie Chaplin’in yüzünü temsil eden bir çizimle Davut Yıldızı’nın önünde “Shoah neredesin?” sorusunu sorduğu, birkaç konuşma balonuyla “burada”, “hemen burada” ve “burada da” cevaplarının verildiği çizimi takiben verilmiştir.
Daha fazlasını oku…İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM/Mahkeme), 17 Şubat 2022 tarihli Y v. Polonya kararında oybirliğiyle İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin (İHAS/Sözleşme) 8. Maddesi (özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı) ile 14. Maddesinin (ayrımcılık yasağı) ihlal edilmediğine hükmetmiştir.
Dava, trans bir erkek olan Y’nin, doğum belgesinden atanan cinsiyetinin çıkarılmasını veya yeni bir doğum belgesi düzenlenmesini talep etmesiyle ilgilidir.
Mahkeme, özellikle, başvurucunun, yerel makamların kararları sonucunda herhangi bir dezavantaja maruz kaldığını kanıtlayamadığı sonucuna varmıştır. Mahkeme’ye göre yerel makamlar doğum belgesini değiştirmeyi reddederken, kendi takdirleri dahilinde hareket ederek, mevzubahis çıkarları dengelemişlerdir.
İngilizce yazılan kararın tamamına buradan ulaşabilirsiniz. Kararın basın özetinin çevirisi av. Rumeysa Budak tarafından yapılmıştır.
Daha fazlasını oku…İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM/Mahkeme), 18 Ocak 2022 tarihli Elif Kaya v. Türkiye başvurusunda Gezi Parkı eylemleri sırasında tutuklanıp cezaevi girişinde çıplak aramaya maruz kalan başvurucunun şikayetinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini ve çıplak aramaya direnmesi nedeniyle bir ay süreyle ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma disiplin cezasıyla cezalandırılmasını İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 3. ve 8. maddesinde düzenlenen etkili soruşturma yürütme yükümlülüğüne ve özel hayata saygı hakkına aykırı bulmuştur. Söz konusu şikayetler Anayasa Mahkemesi tarafından açıkça dayanaktan yoksun bulunarak reddedilmişti.
Fransızca yazılan kararın tamamı buradan okunabilir. Kararın tamamının çevirisi av. Benan Molu ve av. Rumeysa Budak tarafından yapılmıştır.
Daha fazlasını oku…
Yüksek Mahkeme, Başkan Joe Biden’ın iklim planını altüst etme potansiyeli taşıyan son on yıldaki en önemli çevre davasında gerekçeleri dinledi.
Konu, Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) Temiz Hava Kanunu çerçevesinde enerji santrallerinin salımlarını sınırlama yetkisi.
6’ya 3 muhafazakârların hakimiyetinde bulunan mahkeme, EPA’nın geniş düzenlemeler yayınlama yetkisi konusunda şüpheci göründü.
Ancak yargıçların bu davada ne şekilde karar vereceği hâlâ belirsizliğini sürdürüyor.
Yargıçların önünde, başını kömür üreticisi Batı Virjinya’nın çektiği ve ülkenin en büyük kömür şirketlerinden bazılarının da destek verdiği, çoğunluğu Cumhuriyetçilerin elindeki 19 eyaletten gelen ve EPA’nın yetkilerine itiraz eden bir temyiz davası var.
EPA’nın yetkilerini kısıtlayan bir karar, Biden yönetiminin, ülkenin seragazı salımını 2030’da yarıya indirme planını sekteye uğratabilir.
Bu yönde bir karar, çevrenin de ötesinde, tüketicilerin korunması, işyeri güvenliği ve kamu sağlığı gibi düzenleme çabalarına ilişkin sonuçlar doğurabilir.
Daha fazlasını oku…Merhaba,
Anayasa Mahkemesi tarafından Şubat ayı içerisinde verilen önemli bazı kararların yer aldığı bülten yayında.
Önümüzdeki ay görüşmek üzere.
Yaşam hakkı ve etkili soruşturma yükümlülüğü
Esen Mepa Ve Diğerleri Başvurusu, Başvuru Numarası: 2019/28945, Karar Tarihi:18/1/2022
Deprem yönetmeliğine aykırı olarak inşa edilen binanın 17 Ağustos 1999 tarihli Düzce depreminde yıkılması sonucu gerçekleşen ölüm ve yaralanmayla ilgili yargısal sürecin toplamda 14 yıl 3 aylık bir sürede sonuçlandırılması – yaşam hakkı ihlalini etkili şekilde soruşturma yükümlülüğünün ihlali
Daha fazlasını oku…İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM/Mahkeme), 10 Şubat 2022 günlü Al Alo v. Slovakya (Başvuru no. 32084/19) kararında, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin (İHAS/Sözleşme) bir maddesinin iki fıkrasının ihlal edildiğine karar vermiştir.
Dava, bir Suriye vatandaşının göçmen kaçakçılığı suçu bağlamında yargılanması ve mahkum edilmesinin adil olmadığına dair şikayetiyle ilgilidir.
Başvurucunun aleyhindeki delillerin önemli bir bölümü, yardım ettiği ve yalnızca soruşturma aşamasında ifadesine başvurulan sığınmacılardan gelmiştir. Tanıklar daha sonra sınır dışı edilmiş ve bu nedenle başvurucunun duruşmasında bulunamamışlardır. Tanıkların dinlenmesi sırasında başvurucunun avukatı yoktur ve başvurucu soruşturma evresindeki sorgulara katılamamıştır.
Mahkeme, başvurucunun, delilleri mahkumiyetinde önemli bir ağırlık taşıyan tanıkları yeterli gerekçe olmaksızın incelemek veya inceletmek olanağından yoksun bırakıldığını tespit etmiştir. Özellikle, göçmenlerin ülkede bulunmamaları, ilke olarak duruşma öncesi ifadelerinin duruşmada kabul edilmesi için geçerli bir gerekçe oluştursa da olayda yetkililere göçmenlerin adres bilgileri ve kimlik evrakı sağlandığı için başvurucunun duruşmasına katılmamaları için yeterince iyi nedenler bulunmamaktadır ve tanıkların duruşmaya katılması için gerekli güvenceler kullanılmamıştır
Daha fazlasını oku…
İtalyan siyasetçiler ve aktivistler, çevrenin korunmasını anayasaya ekleyen yeni değişikliği memnuniyetle karşıladı ancak ülkenin bu yeni düzenlemeden faydalanabilmesi için eyleme geçilmesi gerektiğini de ifade etti.
İtalya doğal güzellikleriyle ünlü fakat çevreciler, devletin Venedik Lagünü veya binlerce kilometrelik Akdeniz sahili gibi güzellikleri koruma konusunda çok az şey yaptığını söylüyor.
Parlamento tarafından kabul edilen anayasa değişikliği, devletin çevreyi, biyoçeşitliliği ve ekosistemi, “gelecek kuşakların da yararına olacak şekilde” koruması gerektiğini belirtiyor.
Düzenleme, tüm özel ekonomik girişimlere sağlığa veya çevreye zarar vermeme yükümlülüğü getiriyor.
Ekolojik Geçiş Bakanı Roberto Cingolani değişikliği, İtalya için dönüşüme doğru atılmış “önemli bir adım” olarak niteledi. Avrupa Birliği’nin koronavirüs salgını sonrası iyileşme fonu kapsamında Roma, ekonomiyi dönüştürmek amacıyla yeşil yatırımları artırmaya çalışıyor.
Daha fazlasını oku…İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM/Mahkeme), N.M. ve Diğerleri v. Fransa (başvuru no. 66328/14) davasıyla ilgili olarak, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’ne (İHAS/Sözleşme) ek 1 numaralı Protokolünün 1. maddesinin (mülkiyetin korunması) ihlal edildiğine karar vermiştir.
Dava, ebeveynlerin çocuklarının engelliliğinden kaynaklanan özel masraflar için tazminat taleplerinde sundukları iddiaların idare mahkemeleri tarafından reddedilmesine ilişkindir. Bu engellilik doğum öncesi tarama sırasında tespit edilmemiştir. Uyuşmazlığa, 4 Mart 2002 tarihli Kanun’dan doğan ve Sosyal Politikalar ve Aile Kanunu’nun (CASF) L. 114-5 maddesinde düzenlenen mevzuat hükümleri uygulanmıştır. Bu yasal hükümler, tazminat ödenmesi gereken zararın hesaplanmasında bu maliyetlerin dahil edilmesini yasaklamıştır ve ilgili yasal hükümler, çocuğun doğumundan sonra, ancak ebeveynlerin tazminat davası açmasından önce yürürlüğe girmiştir.
Dava, Maurice ve Draon davalarının devamı niteliğindedir (Draon v. Fransa [BD], no. 1513/03, ve Maurice v. Fransa [BD], no. 11810/03).
Daha fazlasını oku…İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM/Mahkeme), 3 Şubat 2022 tarihli Advance Pharma sp. Z o.o v. Polonya (başvuru no.1469/20) kararında oybirliğiyle İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin (İHAS/Sözleşme) 6.maddesinin (adil yargılanma hakkı) ihlal edildiğine hükmetmiştir.
Dava, başvurucu şirket tarafından, kendisiyle ilgili bir dava hakkında karar veren Yüksek Mahkeme Hukuk Dairesinin “kanunla kurulmuş bir mahkeme” olmadığı, tarafsızlık ve bağımsızlıktan yoksun olduğu yönündeki şikayetiyle ilgilidir.
Mahkeme özellikle, Yüksek Mahkeme Hukuk Dairesinin yargı üyelerinin artık yargıçlar tarafından değil, Sejm (Parlamentonun alt meclisi) tarafından seçilmesini ve başka birtakım düzenlemeleri öngören yeni mevzuatın yürürlüğe girmesinden bu yana tartışma konusu olan, Polonya’da hakimlerin ve mahkemelerin bağımsızlığını korumakla yükümlü yargı bağımsızlığını koruyan anayasal organı Ulusal Yargı Konseyinin (“NCJ”) tavsiyesi üzerine Polonya Cumhurbaşkanı tarafından atanan yargıçlardan oluştuğundan şikayet etmiştir.
Daha fazlasını oku…İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) tarafından Ocak ayında yayımlanan 10’u Türkiye’ye karşı 19 kararının özet çevirilerinin yer aldığı bülten yayında. Bu bülten, Benan Molu, Rumeysa Budak, Deniz Yazgan, Emre Karaman, Günsu Karacaoğlan, Muhammed Canpolat tarafından hazırlandı.
Önümüzdeki ay görüşmek üzere.
Özgürlük ve güvenlik hakkı
İlker Deniz Yücel v. Türkiye, Başvuru no. 27684/17, Karar tarihi: 25.01.2022
Gazetecinin gazetecilik faaliyetleri sebebiyle propaganda ve tahrik suçlarından tutuklanması, kanunilik şartını taşımaz. Özgürlük ve güvenlik hakkı ile ifade ve basın özgürlüğü ihlal edilmiştir. Kararın özet çevirisini buradan okuyabilirsiniz.
Daha fazlasını oku…
Anayasa Gündemi 